آنچه خواهید خواند...
نام گیاه – شیرین بیان
نام علمي: Glycyrrhizaglabra
خانواده: بقولاتLeguminaceae
نامهاي ديگر: مجو، مهك، رگليس، گياه شيرين، آنو، سوسن، اصل سوسن، ريشه مخ، ملخوزي، بلك شيرينه
زمان گلدهي : خرداد تا تير
زمان برداشت: ريشه ها: مهر – آبان
گیاه شیرین بیان
گياهي است با طبيعت گرم و خشك، علفي، پايا با ريشهاي خشبي و خزنده. ساقه راست و شاخه دار آن داراي برگهاي متناوب تك شانهاي است. گلهاي آن به رنگ آبي متقابل به بنفش و به صورت خوشهاي است كه روي يك پايه از كنار برگها ميرويد. اين گياه خيلي زود به محيط خود خو ميگيرد.در صنايع دارويي و غذايي ريشه و جوانههاي زير خاك اين گياه مورد استفاده قرار ميگيرد اين قسمتها را در سال سوم هنگامي كه گياه برگهاي خود را از دست داده و زرد شده از خاك بيرون ميآورند ريشهها را ميشويند و قسمتهاي سبز آن را قطع نموده پس از خرد كردن در حداكثر 35 درجه سانتيگراد خشك ميكنند رنگ آن زرد گوگردي و مزه اش شيرين است. ريشه محتوي گيلكوزيد( گليسيريدين) ساپونين ها، اسانس روغني، ساكاروز، تانن و آنزيم هاست.از آن به شكل خرد شده (در دم كرده ها) و سائيده در داروها استفاده ميگردد براي بدست آوردن عصاره گیاه شيرين بيان كه از آن پاستيلهاي خيلي شيريني تهيه ميشود، ريشه گياه را با آب ميجوشانند، گیاه شیرین بیان خواص خلط آور، ملين صغيف و آرامبخش دارد از اين گياه عليه اولسريهاي معده – رودهاي استفاده ميشود.كميسيون E مصرف روزانه 1 تا 5/0 گرم از پودر ريشه جهت نرمي قسمت فوقاني دستگاه تنفس و 3 تا 5/1 گرم در زخم معده را پيشنهاد ميكند.عصاره آن بصورت تبخير، تصفيه و تغليظ شده و به وفور در فارماكولوژي بخاطر طعم و قدرت انعطاف پذيري آن در قرصها بكار ميرود.پودر شيرين بيان، رازيانه و برگهاي سنا، ملين بسيار خوبي را تشكيل ميدهند.
موارد منع مصرف و احتياط:
احتباس آب و نمك و در نتيجه افزايش فشار خون عروقي و كاهش ادرار از عوارض آن است بنابراين نبايد آنرا در طولاني مدت مصرف نمود و در بيماران با اختلالات قلبي عروقي و مبتلايان به فشار خون بايد با احتياط مصرف شود.
بدليل مقدار زياد ساكاروز در گیاه شیرین بیان مصرف آن براي ديابتيها ممنوع است. در مبتلايان به بيماريهاي كبدي نبايد استفاده شود و مصرف بيش از 4 تا 6 هفته مداوم جايز نيست مگر با نظر پزشك.
مصرف در بارداري:
بدليل اينكه محركت انقباضات رحمي است مصرف در بارداري ممنوع است.
تداخلات دارويي گیاه شیرین بیان
1- افرادي كه ديگوكسين و مشتقات آنرا مصرف ميكنند نبايد از شيرين بيان استفاده كنند.
2- اثر كاهش پتاسيم خون ناشي از شيرين بيان باعث افزايش سميت گليكوزيدهاي قلبي ميگردد.
3- مصرف همزمان با ضد بارداريهاي خوراكي موجب افزايش فشار خون و كاهش پتاسيم در خانمهاي مصرف كننده ميشود.
منبع: کتاب گیاهان دارویی
