گیاه آویشن باغی
خواص آویشن باغی: خلط آور، ضد سرفه، ضد عفونی کننده، ضد التهاب، رفع افسردگی، ایجاد آرامش
آنچه خواهید خواند...
نام گياه: آويشن باغي
نام علمي:Thymus vulgaris
خانواده: نعناعيان
نام هاي ديگر: آويشن – سوسنبر- صعتر الحمير
زمان گلدهي: ارديبهشت و خرداد
زمان برداشت: خرداد تا مرداد
آويشن باغي
گياهي است با طبيعت گرم و خشك، چند ساله و معطر، كوتاه و پرشاخه، شاخههاي علفي آن پوشيده از برگهاي متقابل و نازك است. از بغل برگها در قسمت فوقاني ساقه گلهاي سفيد ريزي بطور چتري و منفرد ميرويند. تمام اندام گياه معطر است محل رويش اوليه آن منطقه مديترانه بوده و درحال حاضر در باغها و مزارع بعنوان گياهي معطر و دارويي كشت ميشود مصريهاي قديم از اسانس #آويشن براي موميايي كردن مردگان استفاده ميكردند. براي مصارف #دارويي سرشاخههاي اين گياه را در اوايل دوره گلدهي جمع آوري ميكنند (در طول تابستان سال بعد گياه مجدداً خود را ترميم ميكند) سپس آنها را در لايههاي نازك در سايه يا در خشك كن حداكثر 35 درجه سانتي گراد حرارت خشك ميكنند.
سر شاخههاي آن حاوي نوعي اسانس روغني (تيمول و كارواكرول)، تانن ها، مواد تلخ، ساپونينها و مواد ديگري است. دم كرده آن به مقدار يك قاشق مرباخوري در هر فنجان آب (سه بار در روز) به هضم غذا كمك ميكند و ضد سرفه است. #آويشن گياه مورد تائيد سازمان بهداشت جهاني بعنوان #خلط_آور و #ضد_سرفه است يك #ضد_عفوني_كننده مناسب براي عفونتهاي عمقي سينه كه با خلط غليظ و زرد مشخص ميشوند. #ضد_التهاب بوده و در عطر درماني موجب انبساط خاطر، #رفع_افسردگي و #ايجاد_آرامش ميشود. اين گياه تشنجات را تسكين ميدهد و ضدبو است و از آن در تهيه غرغرهها و حمامهاي كمكي در رژيمهاي لاغري استفاده ميكرده اند. از شاخههاي تازه آن اسانس روغني كه سرشار از تيمول است جهت استفاده در دندانسازي، لوازم آرايشي و همچنين در تهيه خميرها و مايعات شستشوي دندانها بدست ميآورند.آويشن علفي معطر است و از آن براي معطر ساختن سس ها، غذاهاي گوشتي و ماهي (در كنسرو سازي) استفاده ميشود. از تنتور آن براي اسهال هماره با سردي معده و از روغن آن جهت ماساژ نيز بهره ميبرند.
موارد منع مصرف و احتياط
مصرف به مقادير زياد و يا طولاني مدت شديداً قلب را تحريك كرده موجب افزايش طپش قلب، بزرگ شدن غده تيروئيد و حجيم شدن زبان ميشود.
تيمول باعث تحريك غشاء مخاطي و پوستي ميشود علائم مسموميت با آن سرگيجه، تهوع و درد گوارشي و سردرد و اغماء و ايست قلبي است. التهاب زبان و حجيم شدن زبان در نوع شيرازي گزارش شده است. در افراد داراي فشار خون بالا مصرف ممنوع است.
مصرف در بارداري و شيردهي:
خانمهاي باردار بهتر است مصرف نكنند و در دوران شيردهي به دليل نبود مستندات علمي بهتر است با احتياط مصرف شود. ساير گونههاي آويشن از جمله آويشن وحشي (سوسن عنبر) با نام علمي thymus serpyllum هم كم و بيش داراي خواص مشابه آويشن باغي هستند.
منبع: کتاب گیاهان دارویی
