روش های موثر در حفظ ویتامین مواد غذایی

حفظ ویتامین ها مواد غذایی امری مهم برای سلامتی و تامین ویتامین بدن در طب سنتی محسوب می‌شود. امروزه برای پخت غذا از روش ها و ظروف گوناگونی استفاده می‌شود که بر ماهیت غذا و ارزش ماده غذایی تاثیر می‌گذارد. پختن باعث هضم و جذب غذا آسان غذا می‌شود و میکروب های غذا را از بین می‌برد.

البته بهتر است تمام مواد غذایی را پخته مصرف نکنید چرا که بسیاری از مواد غذایی اگر به صورت خام مصرف شوند ویتامین های آنها بیشتر حفظ می‌شود و ارزش غذایی بیشتری دارند. تا انتها با عطار گرام سایت مرجع طب سنتی همراه باشید تا با روش صحیح پخت غذا و راهکار حفظ ویتامین مواد غذایی آشنا شوید.

حفظ ویتامین ها با پخت صحیح غذا

در حین پخت تغیراتی در میزان مواد مغذی  و ویتامین ها موجود در ماده غذایی رخ می‌دهد که به روش پخت و حالت فیزیکی ماده غذایی بستگی دارد. روش های گوناگونی در طب سنتی برای حفظ ویتامین ها مواد غذایی وجود دارد که در ادامه همه این روش ها را بررسی می کنیم.

پخت با حرارت مرطوب

در این روش درجه حرارت نسبتا کم است پس استفاده از این روش طبق توصیه طب سنتی به حفظ ویتامین ها مواد غذایی  کمک می‌کند. ولی زمان پخت در چنین درجه حرارتی کمی طولانی است و این امر منجر به وارد شدن مقدار زیادی از مواد غذایی محلول در آب به غذا می‌شود.

اگر سبزیجات را به طور مستقیم وارد آب جوش کنید، این امر موجب حفظ ویتامین ها و مواد مغذی می‌شود. در پخت مواد غذایی با حرارت مرطوب ممکن است ویتامین ها به روش های مختلف از بین بروند. پخت با حرارت مرطوب شامل: آرام پختن، جوشاندن، بخارپز، آب پز، کنسرو و کمپوت، سرخ کردن و استفاده از زودپز می‌شود.

پخت با حرارت خشک

در روش پخت با حرارت خشک از درجه حرارت بالاتری نسبت به روش مرطوب استفده می شود و به همان میزان ویتامین ها مواد غذایی حفظ نمی‌شوند و بیشتر از بین می‌روند.

پخت با حرارت خشک ویتامین هایی مثل ویتامین C که در برابر حرارت ناپایدار هستند را تخریب می‌کند. از ویتامین های گروه B ویتامین B1 به آسانی حفظ نمی‌شود و به راحتی از بین می‌رود. در حالی که ویتامین B2 بیشتر در مواد غذایی حفظ می‌شود و پایدارتر است.

پخت با حرارت خشک شامل: کباب، تنوری، پخت با اشعه، دودی و خشک کردن می‌باشد. بهترین روش برای جذب و حفظ ویتامین ها مواد غذایی، کوتاه ترین روش با حداقل مقدار آب است.

از میان روش‌های مختلف پخت خشک تنوری و سرخ کردن جزء بدترین روش‌هاست چون مدت پخت در آنها طولانی است. سرخ کردن با هر روغنی هم سرطان زا است.

نکات مهم حفظ ویتامین ها مواد غذایی

جذب آهن

برای جذب بهتر آهن، مصرف لیمو ترش و گوجه فرنگی به همراه غذا توصیه می‌شود. سرعت و حرارت بالا به پروتئین های گوشت آسیب می‌زند.

عوارض حرارت بالا

حرارت بالا 300 تا 400 درجه سانتی گراد اثر مخربی روی مواد مغذی دارد و ویتامین های مواد غذایی حفظ و جذب نمی‌شوند، که در حرارت معمولی این اتفاق نمی‌افتد. همچنین غذاهایی که با حرارت ملایم پخته شوند خوشمزه تر می‌شوند.

حفظ ویتامین سبزیجات

سبزی‌ها باید بلافاصله پس از شستشو، خرد و در ظرف دربسته پخته شوند. بدترین حالت برای سبزی‌ها سرخ کردن آنهاست. در صورت ضرورت سبزی‌ها با حرارت ملایم و در مدت زمان کوتاه سرخ شوند.

بادمجان، کدو سبز و خیار را باید در یخچال و دور از گوجه فرنگی نگهداری کرد.

پخت سبزیجات در فر به حفظ ویتامین ها و املاح معدنی این مواد غذایی کمک زیادی می‌کند و طعم آنها نیز حفظ می‌شود.

کباب کردن سبزیجات نیز طعم و مواد مغذی انها را حفظ می‌کند. سبزیجاتی مانند فلفل دلمه‌ای، کدو، پیاز و سیب زمینی را می‌توانید به راحتی کباب کنید.

سبزیجاتی مانند هویج را با پوست بخورید زیرا پویت آنها دارای مقادیر زیادی ویتامین است.

حفظ ویتامین مواد غذایی

برای حفظ و جذب ویتامین ها مواد غذایی بهتر است آنها را آب پز و بخار پز کنید و مصرف مواد غذایی سرخ کردنی، برشته و کبابی را محدود کنید.

برخی از ویتامین ها نسبت به حرارت معمولی بیشتر حفظ می‌شوند و مقاوم هستند مثل ویتامین K موجود در کلم بروکلی، شلغم، و اسفناج، ویتامین B2  موجود در شیر و تخم مرغ، ویتامین B3 موجود در گوشت قرمز، مرغ و ماهی.

پوست‌گرفتن‌ میوه و سبزی و قراردادن آنها به مدت طولانی در معرض هوای آزاد باعث از بین‌رفتن برخی از ویتامین ها مخصوصا ویتامین‌های A،  C،  E در آنها می‌شود.

شیر را در بطری شیشه‌ای بی رنگ قرار ندهید و نان را در مقابل روشنایی نگهداری نکنید، زیرا به حفظ ویتامین‌ها کمکی نمی‌کند. و موجب از بین رفتن ویتامین B2 ، ویتامین A ، ویتامین D این مواد غذایی می‌شود.

حبوبات باید یکی دو ساعت قبل از طبخ در آب خیس شوند (برای پخت سریعتر) و هنگام پخت نیز در ظرف دربسته و روی حرارت ملایم قرار گیرند.

برای حفظ ویتامین ها سیب زمینی آن را با پوست بپزید.

غذاهای منجمد بیشتر از غذاهای کنسروی ویتامین دارند.

گوشت‌ها بهتر است به طور بخار پز یا آب پز طبخ شوند.

نگهداری صحیح سبزی و میوه‌ها

سبزیجات برگ دار را نباید بیش از یک یا 2 روز در یخچال نگهداری کنید.

هویج و کلم بروکلی را بیش از 3 الی 5 نباید در یخچال نگداری کنید.

گوجه و خیار آنها را برای 2 هفته در یخچال نگهداری کنید.

بادمجان، کدو و فلفل بیش از 5 روز نبایید در یخچال نگداری شود و بهتر است زودتر مصرف شود.

فواید ویتامین‌ها

قبل از قرن حاضر و توسعه علوم، بشر قرن های متمادی با استفاده از گیاهان اقدام به درمان بیماری ها می نمود.

داروهای گیاهی و گیاهان دارویی اگر در مقدار مناسب و به اندازه مصرف شود؛ هیچ ضرری نخواهند داشت اما بهرحال توصیه عطارگرام به شما این است که از مصرف خودسرانه هر نوع دارویی (چه گیاهی و چه شیمیایی) خودداری کرده و حتما با افراد خبره طب سنتی یا پزشک مشورت نمایید؛ بویژه اگر درحال مصرف داروهای شیمیایی هستید، مصرف برخی داروهای گیاهی می تواند تاثیر داروها را بیشتر نماید و همچنین برخی داروهای گیاهی می توانند تاثیر داروهای شیمیایی را خنثی کنند.